اندیشگاه مدیریت

آینده جوامع در سرتاسر جهان توسط شش عامل پیش‌راننده خارج از حوزه کنترل دولت‌ها شکل می‌گیرد. تغییرات وسیع ترکیب جوامع، جهانی‌سازی، مسائل زیست‌محیطی، روابط اجتماعی، ثبات اجتماعی و فناوری قطعاً تمامی دولت‌ها را تحت تأثیر قرار داده و پاسخ‌هایی منحصر به فرد از سوی هر کشور را می‌طلبند. مواجهه با این محرک‌های جهانی نیازمند همکاری‌های دائمی میان کشورها است و آغاز این همکاری، ارتباطات جدی و چندجانبه و استانداردهای فنی و عملیاتی مشترک است. علاوه بر این، اتخاذ راهبردهای مؤثر نیازمند تعهد دولت‌ها به تسهیل تلاش‌ها از طریق بنیادهای متعدد درون کشور و بهبود سطح تعامل با سازمان‌های فراملیتی است.


محرک‌های جهانی

محرک‌های شش‌گانه مورد اشاره به صورت همزمان بر دولت‌ها و جوامع اثر می‌گذارند. به دلیل ماهیت اثرگذاری شدید و غیر قابل کنترل این عوامل، از آنها با عنوان محرک یاد می‌شود. مجموعه این محرک‌ها با شدت و ضعف متفاوت بر تمامی کشورها اثر می‌گذارند. این مجموعه از محرک‌های قدرتمند، ترکیبی از فرصت‌ها و تهدیدات را فرا روی کشورها قرار می‌دهند و هر دولت و کشور با تمامی این محرک‌ها مواجه خواهد شد. در ادامه به تبیین ماهیت این تغییرات و نمونه‌هایی از آنها اشاره می‌شود.


محرک اول: تغییر در ویژگی‌های جمعیت‌شناختی

امروزه تغییراتی بلندمدت در زمینه ترکیب جمعیتی کشورها در حال رخ دادن است. میانگین سن در بسیاری از کشورهای توسعه یافته در حال افزایش و در بسیاری از کشورهای در حال توسعه در حال کاهش است. همچنین تغییر در ویژگی‌های جمعیت شناختی موجب ایجاد انواعی از مهاجرت برای استفاده از فرصت‌های شغلی بهتر سایر کشورها گردیده است. در نتیجه این تغییرات جمعیت‌شنختی، به عنوان مثال با افزایش میانگین سن، هزینه‌های خدمات بهداشتی و اجتماعی و حقوق بازنشستگی افزایش می‌یابد.

به عنوان نمونه، ایتالیا با ترکیبی از عوامل مهاجرت معکوس، رشد جمعیت اندک و نرخ تولد اندک مواجه است و در نتیجه انتظارات بالای شهروندان از دولت، بودجه دولت این کشور در سال 2007، معادل 50 درصد از کل تولید ناخالص داخلی بود.


محرک دوم: گسترش جهانی‌سازی

در نتیجه جهانی‌سازی، وابستگی اقتصادی کشورها و جوامع به یکدیگر، ورای مرزهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، روز به روز افزایش می‌یابد. با گسترش جهانی‌سازی، شبکه‌های حمل‌و نقل و ارتباطات جهانی هر روزه از اهمیت حیاتی‌تری در اقتصاد و ثبات جهانی برخوردار می‌شوند.

علاوه بر این، در نتیجه گسترش اقتصاد جهانی، شرایط اقتصادهای ملی نیز تحت تأثیر قرار گرفته است. به عنوان مثال، میلیون‌ها کارگر چینی و هندی به بازار کار جهانی وارد شده و در نتیجه، کشورهای توسعه یافته مشاغل تولیدی خود را از دست داده‌اند. در نتیجه، کشورهای تو